Dalo okurlarına özel hazırlanan bu içerikte “Türkiye’de en çok ihraç edilen ürünler nelerdir” hakkında en önemli detayları derledik.
İzmir’de Bir Kahve, Bir Soru ve “Türkiye’de en çok ihraç edilen ürünler nelerdir?” Krizi
İzmir’de yaşıyorum. 25 yaşındayım. Günün büyük kısmı “hayatı çözmüş gibi yapıp aslında hiçbir şeyi çözememekle” geçiyor. Bir kafede oturuyorum, önümde filtre kahve, yanımda çocukluk arkadaşı Mert.
Mert bir anda soruyor:
“Abi Türkiye ne satıyor ya dışarıya? Hep alıyoruz gibi geliyor bana.”
Ben de otomatik pilotta cevap veriyorum:
“Valla biz her şeyi satıyoruz, hatta bazen kendimizi bile… ama döviz gelince kimse şikayet etmiyor.”
Sonra duruyorum.
İç ses: Bu konu düşündüğünden daha derin olabilir.
Ve işte o an kafamda şu cümle dönmeye başlıyor: Türkiye’de en çok ihraç edilen ürünler nelerdir?
Kahvem soğuyor, Mert çayına şeker atıyor, ben ise bir anda zihnimde ülkeyi dev bir market rafına çeviriyorum.
—
Türkiye’de en çok ihraç edilen ürünler nelerdir?
Bu soru dışarıdan bakınca basit gibi duruyor ama aslında Türkiye’nin üretim kaslarını, sanayi refleksini ve hatta tarla kokusunu içinde taşıyor. Ben de bunu akademik bir rapor gibi değil, biraz İzmir sokak mantığıyla anlatacağım. Çünkü bazı şeyler PowerPoint sunumunda değil, sokak arasında anlaşılır.
—
Otomotiv: “Biz araba yapıyoruz ama hâlâ yürüyerek gidenler var” gerçeği
Türkiye’nin ihracatında otomotiv sektörü ciddi bir yere sahip. Arabalar, yedek parçalar, motor bileşenleri… Avrupa’nın birçok ülkesine gidiyor.
Bir yandan düşünüyorum:
“Ben hâlâ babamın eski arabasını kullanıyorum ama Almanya’ya parça gönderiyoruz.”
İç ses: Hayat biraz ironik değil mi?
Otomotiv sektörü aslında Türkiye’nin en güçlü kaslarından biri. Bursa, Kocaeli gibi şehirler bu işin kalbi. Fabrikalar 7/24 çalışıyor, konveyör bantlar akıyor, metal şekil değiştiriyor.
Mert araya giriyor:
“Abi biz niye hâlâ toplu taşımada kavruluyoruz o zaman?”
Cevap basit ama biraz can sıkıcı: Üretiyoruz ama tüketim dengesi başka bir hikâye.
—
Tekstil ve hazır giyim: “Dolabın yarısı Türkiye’den gidiyor olabilir”
Bir düşün: Üzerindeki tişört, pantolon, hatta çorap bile muhtemelen Türkiye’de üretilmiş olabilir.
Türkiye, tekstil ve hazır giyim ihracatında Avrupa’nın önemli tedarikçilerinden biri.
Ben bunu ilk duyduğumda şöyle düşünmüştüm:
“Demek ki ben dolabımda aslında küçük bir ihracat deposu taşıyorum.”
İzmir sıcağında yürürken bile bu sektörün etkisini hissediyorsun. Atölyeler, üretim hatları, markalar… Hepsi sürekli bir akış halinde.
Mert klasik soruyu soruyor:
“Abi neden hep siyah tişört alıyoruz?”
Ben:
“Çünkü siyah, hem zayıf gösteriyor hem de ihracat ruhu taşıyor.”
İç ses: Tamamen uydurdun ama kimse sorgulamayacak.
—
Tarım ve gıda ürünleri: Domatesin bile pasaportu var
Türkiye denince tarım ürünlerini es geçmek olmaz. Çünkü gerçekten toprağın dili var burada.
Domates, biber, üzüm, incir, kayısı… Liste uzayıp gidiyor.
Hatta bazı ürünler o kadar güçlü ki, dünya onları Türkiye ile tanıyor.
Mesela:
Malatya kayısısı
Aydın inciri
Ege zeytini
Bir gün pazarda yaşlı bir amca şöyle demişti:
“Evlat, bu domatesi Almanya’ya gönderiyorlar, bize kalan biraz buruşuk olan.”
Gülmüştüm ama sonra düşündüm.
İç ses: Belki de en iyi ürünler gerçekten dışarı gidiyordur.
Ama işin güzel tarafı şu: Tarım ihracatı, Türkiye’nin “ben hâlâ toprağa bağlıyım” deme şekli gibi.
—
Demir, çelik ve sanayi: Sessiz ama ağır bir güç
Türkiye’nin ihracatında görünmeyen ama çok güçlü bir alan var: demir-çelik ve sanayi ürünleri.
Bu sektör biraz şu gibi:
Sesi az, etkisi büyük.
Fabrikalar, dev tesisler, yüksek fırınlar… Dışarıdan bakınca romantik değil ama ekonomik olarak ciddi bir omurga.
Mert diyor ki:
“Abi demir-çelik deyince aklıma sadece inşaat geliyor.”
Ben:
“Zaten çoğu şey inşaat gibi hissettiriyor hayatta.”
İç ses: Bu cümle biraz fazla derin oldu, kahve iç de kendine gel.
—
Beyaz eşya: Evdeki sessiz ihracat ordusu
Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi…
Türkiye bu alanda Avrupa’nın ciddi üretim merkezlerinden biri.
Aslında düşününce evinin içinde küçük bir ihracat showroom’u var.
Bir gün çamaşır makinesine bakıp şunu düşündüm:
“Bu makine muhtemelen Almanya’da da çalışıyor, ben ise burada çorabımı bulamıyorum.”
Mert kahkaha atıyor:
“Abi sen çorabı bulamıyorsan makine ne yapsın?”
Haklı.
—
Savunma sanayi: Sessizce büyüyen dev
Son yıllarda Türkiye’nin ihracatında en çok dikkat çeken alanlardan biri savunma sanayi.
İHA’lar, SİHA’lar, zırhlı araçlar…
Bir yandan teknolojik bir sıçrama, bir yandan stratejik bir güç.
Bu konuya girince Mert bile ciddileşiyor:
“Bunlar artık film gibi abi.”
Ben:
“Film değil, gerçek. Sadece biz fragmanını geç fark ediyoruz.”
İç ses: Bazen ülkenin en sessiz değişimleri en büyükleri oluyor.
—
Kimya ve plastik ürünler: Görünmeyen ama her yerde olanlar
Ambalajlar, plastik parçalar, kimyasal ürünler…
Bu sektör öyle bir şey ki, fark etmeden hayatının her yerinde.
Sabah açtığın su şişesi bile ihracat zincirinin bir parçası olabilir.
Mert:
“Abi bu kadar plastik üretimi iyi mi ya?”
Ben:
“Hayat zaten biraz paketlenmiş değil mi?”
Sonra ikimiz de sessiz kalıyoruz. Çünkü cevap biraz ağır.
—
Kuru meyve ve kuruyemiş: Küçük ama etkili oyuncular
Türkiye’nin dünya çapında en bilinen ürünlerinden biri de kuru meyveler ve kuruyemişler.
Fındık, üzüm, kayısı…
Özellikle fındık konusu ayrı bir hikâye.
Bir paket fındık yerken bile aslında global bir ekonominin parçası oluyorsun.
İç ses: Fındık bile ihracat yapıyor, sen hâlâ hayat planı yapamıyorsun.
Biraz sert ama gerçek.
—
Türkiye’de en çok ihraç edilen ürünler nelerdir? sorusunun arkasındaki büyük resim
Aslında mesele sadece ürünler değil.
Bu soru, Türkiye’nin üretme alışkanlığını anlatıyor.
Bir yanda sanayi şehirleri, bir yanda tarım bölgeleri, bir yanda teknolojiye koşan yeni sektörler…
Hepsi aynı tabloyu oluşturuyor.
Ben İzmir’de kahvemi içerken şunu fark ediyorum:
Bu ülke sadece ürün üretmiyor, aynı zamanda hikâye üretiyor.
Mert ayağa kalkıyor:
“Ben gidiyorum abi, iş var.”
Ben:
“Git, belki sen de bir gün ihracat ürünüsündür.”
Gülüyor.
Ben ise masada kalıyorum. Kahve bitmiş, aklım dolu.
—
Son düşünce: Rafların arkasındaki ülke
Bir markete girdiğinde gördüğün şey sadece ürün değil.
Bir fabrikanın ışıkları, bir tarlanın sabahı, bir mühendislik çizimi, bir çiftçinin emeği…
Hepsi bir araya gelip dışarıya giden o akışı oluşturuyor.
Ve ben hâlâ İzmir’de bir kafede otururken şunu düşünüyorum:
Belki de en büyük ihracatımız, farkında olmadan kurduğumuz bu üretim hikâyesi.
Değerli Dalo okurları, “Türkiye’de en çok ihraç edilen ürünler nelerdir” hakkındaki bu içeriğimizin sonuna ulaştınız. Umarız faydalı olmuştur!
Sizin İçin Seçtik: Tor keklik nedir ?